Boervolk Geskiedenis

Boere


Boere

Die Boere is ‘n geskiedkundige term wat verwys na ‘n etniese en kulturele groep wat bestaan het uit die afstammelinge van die hoofsaaklik Nederlands-sprekende boere en hulle families wat hulle in die 1800’s in die Oranje Vrystaat, Transvaal en, tot ‘n mindere mate, Natal gevestig het en daar ‘n aantal Boere Republieke gestig het. Die groep sluit in die nakomelinge van die Voortrekkers wat die Kaapkolonie in die begin van die 19de eeu tydens die Groot Trek verlaat het, Kaapse burgers wat later na die Transvaal of Vrystaat geïmigreer het en geassimileerde immigrante uit Europa. Verskeie redes word aangegee vir die verlaat van die Kaapkolonie waaronder ontevredenheid met die Britse koloniale regering, voortdurende grensoorloë tussen die Xhosas en die inwoners van die Kaapkolonie met gepaardgaande gebrek aan sekuriteit, gebrek aan grond, die afskaffing van slawerny in die Kaap, arbeidsprobleme en politiese marginalisering.

Die term Boere het aanleiding gegee tot ‘n aantal woord samestellings wat verband hou met die kultuur en gebruike van die Boere insluitend: boeresport, boeretroos, boerekos, boerehaat, Boerejood, boereperd of boerperd ens. Die oorloë tussen die Boererepublieke, die Oranje-Vrystaat en die Zuid-Afrikaansche Republiek word soms die Eerste- en Tweede Boereoorloë genoem. Die term Boerevolk is ook histories deur regsgesinde politieke groepe gebruik as ‘n alternatiewe benaming van die Afrikaners of ‘n gedeelte daarvan. Die term is ook in baie ander tale oorgeneem soos Engels: Boers, Frans: Les Boers en Duits: Die Buren. Die term is later met beide positiewe (prysend) en negatiewe (beledigend) konnotasie in die letterkunde en alledaagse lewe gebruik om na Afrikaners te verwys.

Geskiedenis

Oorsprong

Die Boere was afstammelinge van setlaars wat hulle sedert die 1650’s tot die 1800’s in Suid-Afrika gevestig het. Hulle is merendeels die nasate van Nederlanders Vlaminge, Franse Hugenote en Duitsers. In kleiner getalle vorm ook Skandinawiërs, Portugese, Italianers, Pole, Skotte, Engelse, Iere en Walliesers deel van die Boerevolk se voorouers. Verder het ondertrouery met inheemse Khoi en ingevoerde slawe uit ander dele van Afrika, Maleisië en Indië ook bygedra tot die Boere-genepoel. Die Boere was oorwegend Christene en streng Calvinisties.

Trekboere en die Groot Trek

Twee groepe emigante het die Kaapkolonie in die tweede kwart van die 19de eeu verlaat. Die eerste hievan was die Trekboere wat opsoek na beter weivelde oor die grense van die kolonie getrek het. Die tweede groep was die Grensboere in die Oos-Kaap, wat ‘n sterker politieke dryf gehad het om die kolonie te verlaat, wat die Groot Trek onderneem het en wat later as die Voortrekkers sou bekend staan. Die Voortrekkers se migrasie het in 1835 begin as gevolg van ontevredenheid met die Britse koloniale owerheid, aanhoudende grensoorloë, gebrek aan grond, arbeidsprobleme en ‘n gevoel dat hulle polities gemarginaliseer is.

In ‘n geskiedkundige konteks kan die term “Boer” verwys na ‘n inwoner van een van die Boere Republieke of na diegene wat kulturele Boere was.

Anglo-Boereoorloë

Die Boere het twee oorloë aan die einde van die 19de eeu geveg om hulle internasionaal-erkende lande, die Zuid-Afrikaansche Republiek en die Oranje Vrystaat teen dreigende anneksasie van Brittanje te verdedig. Die oorloë staan ook bekend as die Eerste Vryheidsoorlog en die Tweede Vryheidsoorlog.

Veral die tweede Anglo-Boereoorlog het tot mitologisering van die term Boer, in Suid-Afrika en in Europa, as etnoniem gelei. Die Britse skrywer Sir Arthur Conan Doyle skryf by voorbeeld:

“Take a community of Dutchmen of the type of those who defended themselves for fifty years against all the power of Spain at a time when Spain was the greatest power in the world. Intermix with them a strain of those inflexible French Huguenots who gave up home and fortune and left their country for ever at the time of the revocation of the Edict of Nantes. The product must obviously be one of the most rugged, virile, unconquerable races ever seen upon earth. Take this formidable people and train them for seven generations in constant warfare against savage men and ferocious beasts, in circumstances under which no weakling could survive, place them so that they acquire exceptional skill with weapons and in horsemanship, give them a country which is eminently suited to the tactics of the huntsman, the marksman, and the rider. Then, finally, put a finer temper upon their military qualities by a dour fatalistic Old Testament religion and an ardent and consuming patriotism. Combine all these qualities and all these impulses in one individual, and you have the modern Boer – the most formidable antagonist who ever crossed the path of Imperial Britain. Our military history has largely consisted in our conflicts with France, but Napoleon and all his veterans have never treated us so roughly as these hard-bitten farmers with their ancient theology and their inconveniently modern rifles.
Look at the map of South Africa, and there, in the very centre of the British possessions, like the stone in a peach, lies the great stretch of the two republics, a mighty domain for so small a people. How came they there? Who are these Teutonic folk who have burrowed so deeply into Africa? It is a twice-told tale, and yet it must be told once again if this story is to have even the most superficial of introductions. No one can know or appreciate the Boer who does not know his past, for he is what his past has made him.”

Verstrooiing

Na die Tweede Vryheidsoorlog het ‘n klein gedeelte van die Boere Suid-Afrika verlaat. Vanaf 1903 het die grootste groep na die Patagonië-streek van Argentinië geëmigreer. Daar is steeds ‘n aantal Boere in Argentinië. ‘n Tweede groep het na Kenia geëmigreer (toe onder Britse regering), waarvan die meeste in die 1930’s na Suid-Afrika teruggekeer het. ‘n Derde groep het, onder die leiding van Generaal Ben Viljoen, na Meksiko, Nieu-Meksiko en Texas geëmigreer in die suidweste van die VSA.

Moderne gebruik

In moderne tye, veral tydens die hervorming van apartheid en die era na 1994, het ‘n klein minderheid Afrikaanssprekendes, met hoofsaaklik regse konserwatiewe politiese perspektiewe, hul voorkeur vir die identiteit “Boere”, in plaas van “Afrikaners” te kenne gegee. Die groepe beweer dat daar baie nasate van die Voortrekkers was wat nie deel gevorm het van die (soos hulle dit sien) Kaap-gebaseerde Afrikaner-identiteit wat na die Tweede Vryheidsoorlog en die daaropvolgende Uniewording in 1910 te voorskyn gekom het nie. Sommige van die groepe dring daarop aan dat hulle hulleself nie as ‘n verregse element van ‘n politiese spektrum sien nie. Die groepe beskou die Boere as ‘n volk wat sowel in Suid-Afrika woon as in diaspora. In Desember 2006 is daar ‘n Boerevolk Verteenwoordigende Raad (BVR) verkies wat as die Boerevolk se spreekbuis moet dien en sekere take soos aan hom opgedra, moet uitvoer. Die “Volk” word op Bybels-voorgeskrewe wyse ingedeel in wa-laers wat hulle eie leiers demokraties verkies. Al daardie leiers kies dan weer hulle eie leiers, en so word persone van grondvlak af “opgestoot” om uiteindelik as volksverteenwoordiger te kan dien op die BVR. Die BVR beywer hom vir volledige volks- en staatkundige vryheid vir die Boerevolk, en bestaan derhalwe uit verskillende komitees wat die take van ‘n staatsdiens-in-wording uitvoer soos nodig.

Verwysings

  1. Herman Gilomee, Die Afrikaners – ‘n Biografie, Tafelberg, 2004, ISBN 0 624 04181 6
  2. Pharos, Afrikaans-Engels Woordeboek, Eerste Druk, 2005, ISBN 1868900444, NN-uitgewers beperk.
  3. Dorothea van Zyl, Afstand en vereenselwiging: Perspektiewe op die veranderende betekenisse van boer en Boer in die Afrikaanse poësie, Departement Afrikaans en Nederlands Universiteit van Stellenbosch
  4. Annette Marié Jordaan, Mites rondom Afrikaans, Hoofstuk 1, Doktorale Tesis, Universiteit van Pretoria, 2004
  5. http://www.pinetreeweb.com/conan-doyle-chapter-01.htm – The Great Boer War, Arthur Conan Doyle
  6. http://www.roepstem.net/argentina.html
  7. Dr. Tobias Louw. Open Letter to the Institute for Security Studies.

114total visits,1visits today

Advertising